| [2,7] VII. - C'est ainsi que les fils de Tibérius Gracchus, petit-fils de Publius
Scipion l'Africain, du vivant même de leur mère Cornélie, fille de l'Africain,
trouvèrent la mort, pour avoir mal usé des dons les plus remarquables. S'ils se
fussent contentés des honneurs qui conviennent à un citoyen, tout ce qu'ils
s'efforcèrent d'acquérir par les désordres, ils l'eussent paisiblement obtenu de
l'État.
Ce cruel assassinat fut suivi d'un forfait sans exemple. Le fils de Fulvius
Flaccus, jeune homme d'une beauté remarquable, âgé de moins de dix-huit ans et
resté étranger aux crimes paternels, avait été envoyé par son père pour négocier
un accord. Opimius le fit mettre à mort. Un haruspice étrusque, son ami,
l'aperçut lorsqu'on le conduisait tout en pleurs à la prison. " Pourquoi,
dit-il, ne fais-tu pas plutôt ainsi ?" et sur-le-champ il se brisa la tête
contre le montant en pierre de la porte de la prison ; la cervelle jaillit, il
expira. Puis on commença de cruelles poursuites contre les amis et les clients
des Gracques. Opimius, homme par ailleurs vertueux et digne, fut plus tard
condamné dans un procès public et comme on se souvenait de sa rigueur, il ne
trouva aucune pitié chez ses concitoyens. Rupilius et Popilius qui, pendant leur
consulat, s'étaient déchaînés avec la plus grande fureur contre les amis de
Tibérius Gracchus furent ensuite, dans des procès publics, justement accablés
par la même haine.
Nous ajouterons à ce grand événement un détail dont la connaissance est de peu
d'importance. C'est bien au consulat de cet Opimius que le très célèbre vin
Opimien doit son nom. Qu'actuellement il n'y ait plus de ce vin, on peut le
supposer d'après le nombre des années, car depuis Opimius jusqu'à ton consulat,
Marcus Vinicius, il s'est écoulé cent cinquante et un ans.
L'acte d'Opimius par lequel il voulut venger des inimitiés personnelles
rencontra peu d'approbation. Le châtiment parut avoir été infligé pour
satisfaire une haine particulière plutôt que pour protéger l'Etat.
| [2,7] Hunc Ti- Gracchi liberi, P- Scipionis Africani nepotes, uiua adhuc matre
Cornelia, Africani filia, uiri optimis ingeniis male usi, uitae mortisque
habuere exitum: qui si ciuilem dignitatis concupissent modum, quidquid
tumultuando adipisci gestierunt, quietis obtulisset res publica. 2 Huic
atrocitati adiectum scelus unicum. Quippe iuuenis specie excellens necdum
duodeuicesimum transgressus annum immunisque delictorum paternorum, Fuluii
Flacci filius, quem pater legatum de condicionibus miserat, ab Opimio
interemptus est. Quem cum haruspex Tuscus amicus flentem in uincula duci
uidisset, "quin tu hoc potius", inquit, "facis"! Protinusque inliso capite in
postem lapideum ianuae carceris effusoque cerebro expirauit. 3 Crudelesque mox
quaestiones in amicos clientesque Gracchorum habitae sunt. Sed Opimium, uirum
alioqui sanctum et grauem, damnatum postea iudicio publico memoria istius
saeuitiae nulla ciuilis prosecuta est misericordia. 4 Eadem Rupilium
Popiliumque, qui consules asperrime in Tiberii Gracchi amicos saeuierant, postea
iudiciorum publicorum merito oppressit inuidia. Rei tantae parum ad notitiam
pertinens interponetur. 5 Hic est Opimius, a quo consule celeberrimum Opimiani
uini nomen; quod iam nullum esse spatio annorum colligi potest, cum ab eo sint
ad te, M- Vinici, consulem anni centum et quinquaginta. 6 Factum Opimii, quod
inimicitiarum quaesita erat ultio, minor secuta auctoritas, et uisa ultio
priuato odio magis quam publicae uindictae data. 7 In legibus Gracchi inter
perniciosissima numerarim, quod extra Italiam colonias posuit. Id maiores, cum
uiderent tanto potentiorem Tyro Carthaginem, Massiliam Phocaea, Syracusas
Corintho, Cyzicum ac Byzantium Mileto, genitali solo, diligenter uitauerant et
ciuis Romanos ad censendum ex prouinciis in Italiam reuocauerant. 8 Prima autem
extra Italiam colonia Carthago condita est. Subinde Porcio Marcioque consulibus
deducta colonia Narbo Martius.
|